जगन्नाथरथयात्रा हिन्दुधर्मस्य एकं भव्यं श्रद्धया च परिपूर्णं पर्व भवति, या प्रतिवर्षं ओडिशाराज्ये स्थिते पुरीनगर्यां महान् उत्सवस्वरूपेण आचर्यते। एषः उत्सवः भगवतः जगन्नाथस्य, तस्य ज्येष्ठभ्रातुः बलभद्रस्य, च भगिन्याः सुभद्रायाः च समर्पितः अस्ति।पञ्चाङ्गानुसारम्, एषा शुभयात्रा प्रतिवर्षम् आषाढस्य शुक्लपक्षस्य द्वितीयातिथेः आरभ्यते, या एतस्मिन् वर्षे २०२५ तमे वर्षे जून् २७ दिने भविष्यति।
पुरीनगरे रथयात्रा – प्रमुखविवराणि
यदि भवानपि २०२५ तमे वर्षे अस्याः पवित्रायाः यात्रायाः अङ्गं भूत्वा सम्मिलितुं इच्छति, तर्हि अत्र प्रमुखविवराणि ज्ञातव्यानि –
१. कदा आरभ्यते रथयात्रा २०२५ तमे वर्षे?
अस्य वर्षस्य जगन्नाथपुरीरथयात्रा २७ जून् २०२५ दिनाङ्के आरभ्यते। एषा यात्रा नवदिनानि यावत् प्रवर्तिष्यते, च ५ जुलाई २०२५ दिने समाप्यते।
१. यात्रायां कियत् रथाः भवन्ति?- जगन्नाथरथयात्रायाम् त्रयः रथाः भवन्ति।
प्रथमरथे भगवान् जगन्नाथः, द्वितीयरथे बलरामः, तृतीयरथे देवी सुभद्रा विराजन्ति।
३. रथानां उच्चता कियत्? प्रभोः जगन्नाथस्य रथः पञ्चचत्वारिंशत् फीट् (४५ फीट्) उन्नतः अस्ति, तस्मिन् षोडश चक्राणि सन्ति।
बलरामस्य रथः त्रिचत्वारिंशत् फीट् (४३ फीट्) उन्नतः अस्ति, तस्मिन् चतुर्दश चक्राणि भवन्ति।देव्याः सुभद्रायाः रथः द्विचत्वारिंशत् फीट् (४२ फीट्) उन्नतः अस्ति, तस्मिन् द्वादश चक्राणि सन्ति।
४. कः रथस्य संचालनं कर्तुं शक्नोति? रथस्य संचालनाय कश्चन विशेषः नियमः नास्ति।
या: श्रद्धया आस्थया च युक्तः जनः यात्रायाम् भागं गृह्णाति, सः भगवतः रथस्य संचालनाय सहयोगं कर्तुं शक्नोति।
एवं प्रतीयते यः भक्तिपूर्वकं भगवानं जगन्नाथं वाहयति (रथं सञ्चालयति), सः जीवनमरणचक्रात् मोक्षं लभते।
५. कुत्र गच्छन्ति रथाः?
जगन्नाथमन्दिरात् भगवानः जगन्नाथः, बलभद्रः, सुभद्राच देवी च
गुण्डिचामन्दिरं प्रति प्रतिमाः नीयन्ते।
