वाक्

वाशिङ्टन्, जून् २२। अमेरिकादेशस्य राष्ट्रपतिः डोनाल्ड् ट्रम्पः इटलीदेशस्य प्रधानमन्त्रिणी जॉर्जिया मेलोनी तथा इटलीदेशं प्रति पुनरपि तीक्ष्णान् आरोपान् कृतवान्। ईरानस्य परमाण्वस्त्रकार्यक्रमविषये अमेरिकायाः नीतेः समर्थनं कर्तुं इटली अनिच्छुकम् आसीदिति सः अवदत्। ट्रम्पस्य मते अमेरिकादेशः दीर्घकालात् नाटो-सङ्घस्य सदस्यराष्ट्राणां सुरक्षायै विपुलं धनं व्यययति, तथापि आवश्यकता-समये केचन मित्रदेशाः अमेरिकायाः पक्षे न तिष्ठन्ति।
स्वस्य सामाजिकमाध्यममञ्चे प्रकाशितसन्देशे ट्रम्पः अलिखत् यत् अमेरिकया नाटो-सङ्घस्य संरक्षणार्थं बहुधनं व्ययीकृतम्, तथापि ईरानस्य गम्भीरपरमाण्वस्त्रसङ्कटस्य विषये इटली अमेरिकायाः साहाय्यं कर्तुं न इच्छति। एतादृशं व्यवहारं मित्रराष्ट्रस्य न शोभते इति तेन उक्तम्। सः इदं अपि आरोपितवान् यत् ईरानसम्बद्धे सङ्घर्षे अमेरिकीयविमानानां कृते इटली स्वस्य विमानपत्तनानि तथा अवतरणमार्गान् उपयोक्तुं अनुमतिं न दत्तवती, येन सैनिकव्यवस्थापनकार्ये बाधा अभवत्।
अयं विवादः जी–७ राष्ट्राणां शिखरसम्मेलनानन्तरं आरब्धः। ट्रम्पस्य कथनानुसारं सम्मेलने मेलोनी पुनः पुनः तेन सह छायाचित्रग्रहणस्य अनुरोधं कृतवती। एतदतिरिक्तं सः अवदत् यत् इटलीदेशे मेलोनीनः लोकप्रियता ह्रसति तथा ईरानविषये अमेरिकायाः नीतेः समर्थनं न कृत्वा सा स्वस्य राजनैतिकस्थितिम् अपि दुर्बलां कृतवती।
एतान् सर्वान् आरोपान् मेलोनी स्पष्टतया निराकृतवती। तस्याः मतानुसारं ट्रम्पस्य उक्तयः निराधाराः कल्पिताश्च सन्ति। सा अवदत्— “एते सर्वे आरोपाः पूर्णतया कल्पिताः। अमेरिकादेशस्य राष्ट्रपतिः स्वमित्रराष्ट्राणां विषये कथम् एवं वदति इति मम आश्चर्यस्य विषयः अस्ति।” ट्रम्पस्य लोकप्रियताविषयकटिप्पण्याः प्रत्युत्तरं दत्त्वा सा उक्तवती यत् स्वकीयं जनसमर्थनं इटलीदेशस्य राष्ट्रियहितसंरक्षणे एव आधारितम् अस्ति, न तु कस्यचित् विदेशनेतुः अनुमोदने।
राजनीतिविश्लेषकाणां मते एषः वाक्सङ्घर्षः केवलं व्यक्तिगतो विवादः न, अपितु अमेरिकादेशस्य यूरोपीयमित्रराष्ट्रैः सह विकसितस्य मतभेदस्य संकेतः अपि अस्ति। ट्रम्पः पूर्वमपि नाटो-सदस्यराष्ट्राणां न्यूनरक्षाव्ययस्य तथा अमेरिकायाः उपरि अतिनिर्भरत्वस्य आलोचनां बहुशः कृतवान्। विशेषतः ईरानस्य परमाणुकार्यक्रमं नियन्त्रयितुं अमेरिकया क्रियमाणेषु प्रयासेषु सर्वेषां मित्रराष्ट्राणां स्पष्टसमर्थनम् अपेक्षितमिति तस्य मतम्।
अधुना अमेरिकादेशः ईरानविषये राजनैतिकवार्तासु प्रवृत्तः अस्ति। तस्मिन् समये ट्रम्पः मित्रराष्ट्रेषु अपि अधिकं सहयोगम् अपेक्षते। इटलीदेशस्य भूमिकां प्रति तेन व्यक्ता असन्तुष्टिः उभयोर्देशयोः सम्बन्धेषु नवतनावस्य कारणं जातम्। जी–७ सम्मेलनोत्तरः अयं विवादः इदानीं अन्तर्राष्ट्रीयराजनीतौ विशेषचर्चाविषयः अभवत्, यतः अमेरिकादेशस्य प्रमुखयूरोपीयमित्रराष्ट्रैः सह सम्बन्धानां भावी दिशा अस्य परिणामेन प्रभावितुं शक्नोति।