राजस्थानराज्ये हडोटी प्रदेशे स्थितं रमणीयं नगरं बुन्दी नाम प्रसिद्धं वर्तते। अस्य नगरस्य नाम्ना एव बुन्दी उत्सवः इति प्रसिद्धः लोकोत्सवः प्रतिवर्षं नवम्बरमासे आयोजनं प्राप्नोति। वर्षे २०२५ तमे नवेम्बरमासस्य नवमे दिनाङ्के आरभ्य त्रिदिनपर्यन्तं अयं महोत्सवः सम्पद्यते। अस्मिन काले समग्रं नगरं दीपैः, पुष्पैः च भूषितं भवति, लोकनृत्यगीतादिभिः नगरं प्रफुल्लतया नादयति च।
२०२५ तमे वर्षे बुन्दी उत्सवः नवेम्बरमासस्य नवमे दिनाङ्के आरभ्य एकादश दिनाङ्कपर्यन्तं प्रचलिष्यति। अस्य आयोजनं राजस्थान पर्यटन विभागेन सह स्थानिकजनैः मिलित्वा क्रियते। चम्बलानद्याः तटे, तारागढ़ दुर्गस्य समीपे, च राजमहलस्य प्राङ्गणे विविधाः कार्यक्रमाः सम्पाद्यन्ते
अयं उत्सवः राजस्थानस्य लोकजीवनस्य सर्वाङ्गदर्शनं करोतिः। अस्मिन् काले लोकनृत्य, लोकगीत, कठपुतलीप्रदर्शनं, हस्तशिल्पप्रदर्शनं, ऊष्ट्रयात्रा (camel ride), पगडी-बन्धनस्पर्धा, दीपदानकर्म, रात्रौ आतिशबाजी इत्यादयः क्रियन्ते।
विशेषतः बुन्दी कला-शिल्प अत्र प्रमुखं आकर्षणं भवति। काष्ठकाराः, वस्त्रनिर्मातारः, चित्रकाराः च स्वकला दर्शयन्ति। स्थानिकास्त्रियां पारम्परिकवस्त्रैः सुसज्जिताः नृत्यगानैः आगन्तुकानां स्वागतं कुर्वन्ति।बुन्दी उत्सवः केवलं मनोरञ्जनात्मकः नास्ति, किन्तु अस्य आधारे राजस्थानस्य धार्मिकसांस्कृतिकं ऐक्यम् अस्ति। चम्बलानद्याः तटे दीपदानं क्रियते — अस्य दीपदानस्य प्रतीकं अन्धकारे प्रकाशस्य विजयः, दुःखस्य अवसानं च इति। जनाः नद्याः तटे प्रार्थनां कुर्वन्ति, सर्वेषां कल्याणार्थं यजन्ति च। अयं उत्सवः स्मारयति यत् संस्कृतिः एकता च एव राष्ट्रस्य प्राणः इति।
उषःकाले नगरस्य मार्गेषु शोभायात्रा क्रियते — ढोल-नगारे, शंखघोषः, लोकनर्तकाः च सहभागीभवन्ति। पश्चात् कलामण्डपे हस्तशिल्पप्रदर्शनं भवति। सायं काले नद्याः तटे दीपदानम्। रात्रौ आकाशे आतिशबाजीः दृश्यते — यया सम्पूर्णं नगरं प्रकाशमयं भवति।
स्थानीयजनाः पर्यटकान् आतिथ्येन सेवां कुर्वन्ति — तैः राजस्थानी भोज्यपदार्थाः यथा दालबाटी-चूरमा, घेवर, बून्दी-लड्डवः इत्यादयः अपि प्रदत्ताः भवन्ति। अस्य उत्सवस्य आन्तरिकं प्रयोजनं शिल्पकाराणां प्रोत्साहनम् अपि अस्ति।
