मुम्बई, अगस्त् ५। भारतीय-रिजर्व-बैङ्केन (आरबीआई) चालूवित्तवर्षस्य सकलघरेलूउत्पादनस्य (GDP) वृद्धिदरः ६.७ प्रतिशतमिति प्रक्षिप्तः। मौद्रिकनीतिसमित्याः (Monetary Policy Committee) निर्णयानुसारं रेपो-दरः ५.२५ प्रतिशत एव अपरिवर्तितः स्थापितः, तथा च तटस्थनीतिः (Neutral Stance) यथावत् धारिता।
आरबीआई-राज्यपालः सञ्जयमल्होत्रा उक्तवान् यत् दृढान्तरिकमाङ्गल्येन (Domestic Demand) भारतस्य आर्थिकवृद्धिः निरन्तरं समर्थ्यते, अतः भारतं विश्वस्य द्रुततमवर्धमानानां महदर्थव्यवस्थानां मध्ये अग्रस्थाने वर्तते। सः अवदत् यत् अस्य वित्तवर्षस्य प्रथमत्रैमासिके (एप्रिल्-जून्) देशस्य अर्थव्यवस्था अपेक्षातः उत्तमं प्रदर्शनम् अकरोत्।
अद्य मौद्रिकनीतिसमित्याः निर्णयं घोषयन् राज्यपालः अवदत् यत् रेपो-दरः ५.२५ प्रतिशत एव धारितः। रेपो-दरः सः ब्याजदरः अस्ति यस्मिन् केन्द्रीयबैङ्कः राजकीयप्रतिभूतिषु आधृत्य वाणिज्यबैङ्केभ्यः अल्पकालिकं ऋणं प्रददाति।
राज्यपालेन उक्तं यत् २०२६-२७ वित्तवर्षस्य उपभोक्तृमूल्यसूचकाङ्काधारितस्य (CPI) मुद्रास्फीतेः प्रक्षेपणं पूर्वनिर्धारितात् ५.१ प्रतिशतात् न्यूनीकृत्य ५ प्रतिशतं कृतम्। तेनोक्तं यत् अद्यतनमुद्रास्फीतेः वृद्धिः मुख्यतया खाद्यपदार्थानां इन्धनस्य च मूल्यवृद्धेः परिणामः आसीत्, न तु व्यापकाभ्यन्तरमाङ्गल्यस्य।
सञ्जयमल्होत्रा अवदत् यत् प्रथमत्रैमासिकस्य अपेक्षातीतसफलतां दृष्ट्वा भारतीय-रिजर्व-बैङ्केन २०२६-२७ वित्तवर्षस्य वास्तविक-सकलघरेलूउत्पादनवृद्धेः प्रक्षेपणं ६.७ प्रतिशतं यावत् संवर्धितम्। तथापि पश्चिम-एशियायां प्रवर्तमानः संघर्षः प्रमुखवाणिज्यमार्गाणां व्यवधानकारणेन वैश्विकार्थव्यवस्थायै अद्यापि चुनौतीरूपेण वर्तते इति सः अभवत्।
आरबीआई स्वदेशीयार्थव्यवस्थाविषये आशावादं प्रकटयन् उक्तवान् यत् सुदृढनिर्यातः, स्थिरनिवेशगतिविधयः, आपूर्तिपक्षीयव्यवधानानां शमनं च व्यापकआर्थिकपरिदृश्यं सुदृढीकुर्वन्ति, यद्यपि वैश्विकानिश्चितताः अद्यापि विद्यमानाः सन्ति। अतः वृद्धिप्रक्षेपणं संवर्धितं मुद्रास्फीतिप्रक्षेपणं च न्यूनीकृतम्।
वैदेशिकक्षेत्रे आरबीआई उक्तवान् यत् प्रत्यक्षविदेशीयनिवेशप्रवाहः (FDI) सुदृढः अवर्तत, विदेशीयपोर्टफोलियोनिवेशे (FPI) च अर्वाचीनमासेषु पुनरुत्थानं दृष्टम्। राज्यपालेन उक्तं यत् देशस्य वैदेशिकमुद्राभण्डारं प्रायः ६९३ अब्ज-अमेरिकीडॉलरपरिमितं सुरक्षितावस्थायां वर्तते, यत् दशमासाधिकस्य आयातस्य पर्याप्तावरणं प्रददाति।
पत्रकारसम्मेलने सञ्जयमल्होत्रा अवदत् यत् यदि सर्वं निर्धारितसमयानुसारं सम्पद्यते, तर्हि आगामिवित्तवर्षस्य प्रारम्भे पॉलिमर-मुद्रापत्राणि प्रचलने आगमिष्यन्ति। तेनोक्तं यत् पॉलिमर-मुद्रापत्राणि अधिकस्थायित्वयुक्तानि भवन्ति। तेषां सुरक्षालक्षणादिविषये विस्तृतसूचना शीघ्रमेव प्रदास्यते।
केन्द्रीयबैङ्कीयडिजिटलमुद्रायाः (CBDC) तथा युनिफाइड्-लेण्डिङ्-इन्टरफेस् (Unified Lending Interface) विषये उपराज्यपालः रोहितजैनः अवदत् यत् तयोः उपयोगः निरन्तरं वर्धते, विविधहितधारकाः च तयोः व्यापकस्वीकारं कुर्वन्ति।
