गणपतिबप्पा इत्यस्य स्वागतस्य प्रतीक्षां कुर्वतां भक्तानां कृते सितम्बर-मासः विशेषः भवितुमर्हति। प्रतिवर्षं भाद्रपदमासस्य शुक्लपक्षे चतुर्थ्यां तिथौ गणेशचतुर्थी-पर्व आचर्यते। अस्मिन् दिने भगवान् गणेशस्य विधिपूर्वकं पूजनं कृत्वा गृहेषु तथा पूजामण्डपेषु तस्य प्रतिमा प्रतिष्ठाप्यते।
अस्मिन् वर्षे गणेशचतुर्थी-पर्वणः तिथिं प्रति केषाञ्चित् जनानां मध्ये १४ सितम्बर अथवा १५ सितम्बर इति भ्रमः दृश्यते। अतः २०२६ तमे वर्षे गणेशचतुर्थी-पर्व कदा आचरिष्यते तथा गणपतिप्रतिष्ठापनाय कः समयः शुभः भविष्यति इति ज्ञातव्यम्।
१४ सितम्बर-दिनाङ्के आचरिष्यते गणेशचतुर्थी
पञ्चाङ्गानुसारं २०२६ तमे वर्षे गणेशचतुर्थी-पर्व सोमवारस्य, १४ सितम्बर-दिनाङ्के आचरिष्यते। अस्मिन् दिने भाद्रपदशुक्लपक्षस्य चतुर्थी तिथिः भवति।
चतुर्थी तिथिः १४ सितम्बर-दिने प्रातःकाले प्रायः ७:०६ वादने आरभ्य १५ सितम्बर-दिने प्रातःकाले प्रायः ७:४४ वादने समाप्तिं गमिष्यति। अतः चतुर्थी तिथिः १५ सितम्बर-प्रभातपर्यन्तं विद्यमाना भविष्यति, तथापि गणेशचतुर्थी-पर्वणः मुख्याचारः १४ सितम्बर-दिने एव भविष्यति।
गणपतिप्रतिष्ठापनस्य शुभसमयः
गणेशचतुर्थी-दिने भगवान् गणेशस्य पूजनाय मध्याह्नकालस्य विशेषं महत्त्वं मन्यते।
कथं कुर्यात् गणपतिबप्पोः प्रतिष्ठापनम्?
गणेशचतुर्थी-दिने सर्वप्रथमं गृहस्य स्वच्छतां कृत्वा पूजास्थलं सुशोभितं क्रियते। ततः पूजापीठिकायां स्वच्छं वस्त्रं प्रसार्य तस्योपरि भगवान् गणेशस्य प्रतिमा प्रतिष्ठाप्यते।
पूजायां गणपतये जलम्, अक्षतान्, रोलीं, चन्दनम्, पुष्पाणि, दूर्वाङ्कुरान्, मोदकांश्च समर्प्यन्ते। ततः भगवान् गणेशस्य आरतीं कृत्वा परिवारस्य सुख-समृद्ध्यर्थं तथा सर्वेषां विघ्नानां निवारणार्थं प्रार्थना क्रियते।
जनश्रुत्यानुसारं भगवान् गणेशाय दूर्वाङ्कुराः मोदकाश्च विशेषतः प्रियाः सन्ति। अतः गणेशपूजायां तयोः समर्पणं शुभफलदायकं मन्यते। श्रद्धालवः स्वसामर्थ्यानुसारं स्वपरम्परानुसारं च गणपतिं भक्तिपूर्वकं पूजयितुं शक्नुवन्ति।
२५ सितम्बर-दिने भविष्यति गणपतिविसर्जनम्
गणेशोत्सवस्य समापनस्य प्रमुखः दिवसः अनन्तचतुर्दशी इति मन्यते। २०२६ तमे वर्षे अनन्तचतुर्दशी २५ सितम्बर, शुक्रवासरे भविष्यति तथा अस्मिन् दिने गणपतिविसर्जनं क्रियते।
तथापि गृहेषु प्रतिष्ठापितस्य गणपतेः विसर्जनं पारिवारिकपरम्परानुसारं सार्धैकदिने, त्रिदिने, पञ्चदिने, सप्तदिने अथवा अन्यस्मिन् निर्धारिते काले अपि कर्तुं शक्यते।
