काठमाण्डू। नेपालदेशे २६ अगस्त-दिने अभवत् विनाशकारिण्याः बाढ्याः दशदिनानन्तरं त्रिशूली-३ए जलविद्युत्-परियोजनायाः सुरङ्गात् द्वौ श्रमिकौ जीवितौ सुरक्षितौ च बहिः निष्कासितौ। उभौ श्रमिकौ बाढीविपत्तेः दिने परियोजनायाः एकस्यां सुरङ्गायां फसित्वा तत्रैव बद्धौ अभवताम्। दशदिनानि यावत् अन्धकारे, अभावे तथा अत्यन्ते कठिनेषु परिस्थितिषु जीवनस्य कृते संघर्षं कृत्वा ते अन्ततः शुक्रवार-दिने सुरक्षितरूपेण बहिः आनीतौ।
रक्षितयोः श्रमिकयोः नामनी कबीर-महार्जनः तथा सञ्जय-साहः इति स्तः। कबीर-महार्जनस्य वयः ४५ वर्षाणि अस्ति। सः परियोजनायां यान्त्रिक-पर्यवेक्षकस्य पदे कार्यं करोति स्म। अपरः ३० वर्षीयः सञ्जय-साहः परियोजनायां फोरमैन इति पदे कार्यरतः आसीत्।
त्रासदीनन्तरं निरन्तरम् अन्वेषणम्
विनाशकारिण्याः बाढ्याः अनन्तरं सुरङ्गायां फसितयोः श्रमिकयोः अन्वेषणं निरन्तरं प्रचलितम् आसीत्। नेपालसेनायाः नेतृत्वे सुरक्षाबलानां विशेषदलम् उभयोः श्रमिकयोः अन्वेषणं कुर्वत् आसीत्।
उद्धार-अभियाने विशेषोपकरणानां साहाय्यं स्वीकृतम्। सुरङ्गस्य अन्तर्भागे अत्यन्तं कठिनाः परिस्थितयः आसन्, तथापि उद्धारदलस्य सदस्याः आशां न त्यक्तवन्तः।
उद्धारकार्यस्य मध्ये एकस्मिन् समये सुरङ्गस्य अन्तः कस्यचित् शब्दस्य श्रवणं उद्धारकर्मिभिः कृतम्। ततः दलस्य सदस्येषु आशा जागृता यत् सुरङ्गस्य अन्तः श्रमिकौ जीवितौ भवितुमर्हतः। अनन्तरं उद्धारदलः सुरङ्गस्य अन्तः फसिताभ्यां व्यक्तिभ्यां सम्पर्कं स्थापितवान्।
सम्पर्कः स्थापिते सति उभयोः श्रमिकयोः स्थितिं ज्ञातुं शक्यं जातम्। ततः तौ सुरक्षितरूपेण बहिः निष्कासयितुं उद्धारकार्यं अधिकवेगेन प्रारब्धम्। अन्ततः दशदिनानन्तरं उभौ श्रमिकौ जीवितौ बहिः आनीतौ।
नेपालस्य आरक्षिदलस्य (पुलिसस्य) अनुसारं बाढीविपत्त्या अद्यावधि १,२९० जनानां मृत्युः अभवत्। शताधिकाः जनाः अद्यापि लुप्ताः सन्ति। अनेकानि ग्रामाणि नगराणि च बाढ्या प्रभावितानि सन्ति।
प्राप्तविवरणानुसारं बाढीविपत्तेः आरम्भः नेपाल-तिब्बत-सीमायाः समीपे हिमस्य शिलानां च महतः मलबस्य स्खलनात् अभवत्। ततः प्रवहता जलराशिः उत्तरे मध्यनेपालस्य च अनेकान् नगरान् ग्रामान् च प्रभावितवती।
दशदिनानन्तरं जीवनस्य आशा
अत्यन्तभयावहेषु परिस्थितिषु दशदिनानन्तरं द्वयोः श्रमिकयोः जीवितरूपेण प्राप्तिः नेपालदेशाय महती राहत्-वार्ता अभवत्। एषा घटना उद्धारदलस्य निरन्तरप्रयत्नानां साहसस्य च महत्त्वं दर्शयति।
दीर्घकालं यावत् अन्धकारपूर्णायां सुरङ्गायां फसितौ अपि कबीर-महार्जनः तथा सञ्जय-साहः जीवनस्य आशां न त्यक्तवन्तौ। उद्धारदलस्य सदस्यैः अपि निरन्तरं प्रयासः कृतः, यस्य फलस्वरूपं तौ अन्ततः सुरक्षितौ बहिः निष्कासितौ।
नेपालदेशे बाढ्या जनितः विनाशः अत्यन्तं गम्भीरः अस्ति। सहस्राधिकानां जनानां प्रभावितत्वेऽपि दशदिनानन्तरं द्वयोः श्रमिकयोः जीवितरूपेण उद्धारः जनानां मध्ये नूतनां आशां जनयति।
दशदिनानन्तरं सुरङ्गात् जीवितयोः द्वयोः श्रमिकयोः उद्धारः विपत्तिकाले अपि आशायाः, धैर्यस्य, मानवीयप्रयत्नस्य च महत्त्वपूर्णं उदाहरणम् अभवत्।
