शारदीयनवरात्रस्य २०२६ तमस्य वर्षस्य आरम्भः ११ अक्तूबर-दिनाङ्के भविष्यति। महाष्टमी १९ अक्तूबर-दिनाङ्के आचर्यते, महानवमी च २० अक्तूबर-दिनाङ्के भविष्यति। नवम्यां तिथौ कन्यापूजनस्य विधानमस्ति।
महाष्टमीतिथेः विवरणम्
अष्टमीतिथेः आरम्भः: १८ अक्तूबर, प्रातः ८:२७ वादनम्
अष्टमीतिथेः समाप्तिः: १९ अक्तूबर, प्रातः १०:५१ वादनम्
महाष्टमी: १९ अक्तूबर २०२६
महानवमीतिथेः विवरणम्
नवमीतिथेः आरम्भः: १९ अक्तूबर, प्रातः १०:५१ वादनम्
नवमीतिथेः समाप्तिः: २० अक्तूबर, मध्याह्ने १२:५० वादनम्
महानवमी तथा कन्यापूजनम्: २० अक्तूबर २०२६
कन्यापूजनस्य सम्यक् विधिः
शारदीयनवरात्रौ कन्यापूजनस्य विशेषं धार्मिकमहत्त्वम् अस्ति। पूजनं श्रद्धया, स्वच्छतया, विनयेन च करणीयम्। कन्यापूजनस्य सरलः क्रमः अधोलिखितः अस्ति।
१. कन्यानां सादरं स्वागतं कुर्यात्
कन्यापूजनस्य दिने कन्याः श्रद्धया सम्मानपूर्वकं स्वगृहम् आमन्त्रयेत्। गृहे आगतानां कन्यानां सादरं स्वागतं कृत्वा तेषां चरणौ प्रक्षालयेत्। ततः स्वच्छेन वस्त्रेण चरणौ मार्जयेत्।
२. आसने उपवेशयेत्
चरणप्रक्षालनानन्तरं कन्याः स्वच्छे आसने उत्तराभिमुखं उपवेशयेत्।
३. तिलकं कृत्वा कलावं बध्नीयात्
ततः कन्यानां ललाटे कुङ्कुमेन, रोली-द्रव्येण, अक्षतैश्च तिलकं कुर्यात्। तासां हस्ते रक्षासूत्रं कलावं वा बध्नीयात्।
४. आरतिं कुर्यात्
दीपं प्रज्वाल्य सर्वासां कन्यानाम् आरतिं कुर्यात्। ततः भक्तिपूर्वकं तासु पुष्पाणि समर्पयेत्।
५. भगवत्यै नैवेद्यं समर्पयेत्
कन्याभ्यः भोजनं दातुं पूर्वं प्रथमं भगवत्यै दुर्गायै श्रद्धया नैवेद्यं समर्पयेत्। ततः कन्याभ्यः प्रसादरूपेण भोजनं दद्यात्।
६. कन्याभ्यः भोजनं दद्यात्
कन्याः सादरं भोजनं भोजयेत्। भोजनं प्रेम्णा सम्मानपूर्वकं च दातव्यम्। कन्याः भगवत्याः स्वरूपरूपेण मन्यमानः तासां प्रति आदरभावः सर्वदा भवेत्।
७. आशीर्वादं गृह्णीयात्
भोजनानन्तरं कन्यानां चरणौ स्पृष्ट्वा ताभ्यः आशीर्वादं गृह्णीयात्। स्वशक्त्यनुसारं ताभ्यः दक्षिणां दद्यात्। यथासम्भवं वस्त्राणि, फलानि वा अन्यानि उपयोगीनि द्रव्याणि अपि दातुं शक्यन्ते।
८. पूजने जातां त्रुटिं क्षमापयेत्
अन्ते कन्यापूजनस्य सम्पूर्णतां कृत्वा पूजने मन्त्रेषु, क्रियासु वा अन्यत्र जाता याः काश्चन त्रुटयः, तासां कृते भगवतीं दुर्गां भक्तिपूर्वकं क्षमापयेत्।
भक्तिभाव एव पूजनस्य मुख्यं तत्त्वम्
कन्यापूजनस्य बाह्यविधेः यथा महत्त्वम् अस्ति, तथैव श्रद्धा, शुचिता, विनयः, सेवा च अस्य पूजनस्य मूलाधाराः सन्ति। अतः पूजां केवलं परम्परारूपेण न कृत्वा भगवती दुर्गायाः प्रति पूर्णश्रद्धया करणीयम्।
२० अक्तूबर २०२६ इत्यस्मिन् दिने महानवम्याः अवसरः अस्ति। अतः भक्ताः प्रातःकाले स्नानादिकं कृत्वा स्वगृहं शुद्धं कुर्युः, भगवत्याः पूजनं विधिपूर्वकं कुर्युः तथा श्रद्धया कन्यापूजनं सम्पादयन्तु।