भारतीय-आध्यात्मिक-परम्परायां गीता-जयन्ती विशिष्टं स्थानम् अलङ्करोति। एषा तिथिः तस्मिन् दिवसे स्मार्यते यदा श्रीकृष्णेन कुरु-क्षेत्रे अर्जुनाय भगवद्गीताया अमृतोपदेशः प्रदत्तः। एषा तिथिः मार्गशीर्ष-शुक्ल-एकादशी इति प्रसिद्धा, सा एव मोक्षदा-एकादशी इत्यपि कथ्यते, या पाप-शमनाय, आत्म-शुद्धये, मोक्ष-साधनाय च महत्त्वपूर्णा मन्यते।
अस्मिन् वर्षे २०२५ तमि, गीता-जयन्ती सोमवासरे, १ दिसम्बर २०२५ इति भविष्यति।
तिथि-विवरणम्
तिथिः – मार्गशीर्ष-शुक्ल-एकादशी
आराम्भः – ३० नवम्बर १२:२३ मध्याह्ने
समाप्तिः – १ दिसम्बर ११:३७ पूर्वाह्णे
उत्तम-पूजा-कालः – १ दिसम्बर प्रातःकाले तिथेः अन्तेः पूर्वम्
एतेषु मुहूर्तेषु गीता-पाठः, भगवदर्चनम्, ध्यान, दान-कर्म च कर्तुं शुभाशुभ-विवेकः न आवश्यकः -एतानि कर्माणि सर्वदा मंगलानि, किन्तु तिथेः अन्तःपूर्वमेव विशेषफलदानी इति श्रूयते।
गीता-जयन्ती-कस्य हेतोः आचर्यते?
पञ्चसहस्रवर्षात् अधिकपूर्वं महाभारत-युद्धे अर्जुनस्य विषाद-भ्रान्तिम् निरस्य श्रीभगवान् कर्मयोगं, भक्तियोगं, ज्ञानयोगं च त्रिविधमार्गान् सम्यक् उपदिशत्। एतेषु सप्तशताधिकाः श्लोकाः मानवजातये अमरं मार्गदर्शनम् अददुः – धर्मे स्थितिः, कर्तव्ये अनासक्तिः, आत्म-ज्ञानम्, भक्तिः च। अतः गीता-जयन्ती न केवलं इतिहास-उत्सवः, अपि तु सनातन-सत्यस्य, श्रेयसः, आत्म-विकासस्य च उत्सवः।
गीता-जयन्ती न केवलं पावन-तिथिः, अपि तु अनन्त-ज्ञानस्य, धर्म-स्थैर्यस्य, आन्तरिक-शान्तेः च स्मारकम्। अस्मिन् दिने यदि कः अपि जनः केवले एकं श्लोकम् अपि पठति, एकं सद्गुणं जीवनम् मध्ये स्थापयति, तर्हि श्रीकृष्णस्य दिव्योपदेशः तस्य हृदयम् आधुनिकीकरोति।
अतः १ दिसम्बर २०२५ तमे दिने सर्वैः श्रद्धया, भक्त्या, और आध्यात्मिक-भावेन गीता-जयन्ती आचर्या।
एवं कुर्वतां सर्वेषां जीवनं धर्ममयम्, बुद्धिमयम्, शान्तिमयम् च भवतु। गीताया ज्ञानं केवलं पठनस्य विषयः न, किन्तु वितरणस्य अपि धर्मः।
अतः – गीता-दानम् युवानां, अध्ययन-कक्षाणां, आश्रमेषु, ग्रन्थालयेषु वा गीता-पुस्तक-दानम् अत्यन्तं पुण्यकरम्।
गौ-सेवा गवां भोजन-प्रदानम्, गोशालासु सेवा च।
अन्न-दानम्—दरिद्रेषु, आश्रितेषु, वृद्धेषु च अन्न-वितरणम्।
