करवाचतुर्थीव्रतं प्रतिवर्षं कार्तिकमासस्य कृष्णपक्षे चतुर्थीतिथौ आचर्यते। भारतीयपरम्परायां विवाहितानां महिलानां कृते इदं पर्व विशेषमहत्त्वं धारयति। वर्षे २०२६ अस्य पर्वणः तिथिः का भविष्यति? पूजायाः शुभसमयः कः? चन्द्रोदयः कदा भविष्यति? इति विवरणम् अधः प्रस्तुतम्।
करवाचतुर्थीव्रतस्य महत्त्वम्
अस्मिन् पर्वणि विवाहिताः महिलाः स्वपतीनां दीर्घायुः, उत्तमस्वास्थ्यं, दाम्पत्यजीवने सुखसमृद्धी च कामयमानाः निर्जलोपवासं कुर्वन्ति। प्रातःकाले सूर्योदयात् पूर्वं सर्गी इति प्रातराशं गृहीत्वा व्रतम् आरभन्ते। ततः दिनभरम् अन्नजलयोः त्यागं कुर्वन्ति। सायंकाले षोडशशृङ्गारेण भूषिताः महिलाः करवामातुः पूजां कुर्वन्ति। चन्द्रदर्शनानन्तरं व्रतस्य पारणं कुर्वन्ति।
करवाचतुर्थी २०२६ — कदा?
पञ्चाङ्गगणनानुसारं कार्तिकमासस्य कृष्णपक्षस्य चतुर्थीतिथिः २०२६ तमस्य वर्षस्य अक्तूबरमासस्य २९ दिनाङ्के रात्रौ १ वादनम् ६ निमेषे आरभ्य तस्मिन्नेव दिने रात्रौ १० वादनम् ९ निमेषे समाप्ता भविष्यति। अतः उदयतिथिम् अनुसृत्य गुरुवासरे, २९ अक्तूबर २०२६ दिनाङ्के करवाचतुर्थीव्रतं पालनीयम्।
प्रमुखाः समयाः
सर्गीग्रहणसमयः: प्रातः ३:३० वादनात् ५:३० वादनपर्यन्तम्।
पूजायाः शुभमुहूर्तः: सायं ५:३८ वादनात् ६:५६ वादनपर्यन्तम्।
चन्द्रोदयस्य सम्भावितसमयः: रात्रौ ८:१७ वादने।
चन्द्रोदयसमये चन्द्रदर्शनं कृत्वा महिलाः व्रतस्य पारणं करिष्यन्ति।
विशेषसूचना
उपर्युक्ताः समयाः प्रदत्तपञ्चाङ्गविवरणस्य आधारेण लिखिताः सन्ति। चन्द्रोदयस्य समयः स्थानानुसारं भिन्नः भवितुम् अर्हति। अतः व्रतपालनात् पूर्वं स्वनगरस्य स्थानीयपञ्चाङ्गं सत्यापयन्तु।
सांस्कृतिकसन्देशः: करवाचतुर्थी भारतीयकुटुम्बपरम्परायाः, दाम्पत्यप्रेम्णः, परस्परविश्वासस्य च प्रतीकरूपेण आचर्यते।
षोडशशृङ्गारस्य परम्परा: करवाचतुर्थीपर्वणि षोडशशृङ्गारस्य परम्परा प्रचलिता अस्ति। लोकविश्वासानुसारम्, अस्मिन् दिने सौभाग्यवत्याः महिलायाः शृङ्गारः सुखस्य, सौभाग्यस्य, दाम्पत्यजीवनस्य च सुखसमृद्धेः प्रतीकः मन्यते।
