Please rate this app
पाक्षिकं संस्कृतसमाचारपत्रम्
एकस्मिन् ग्रामे रामदासः नाम बालकः वसति स्म। सः अत्यन्तं साधुः, विनीतः, परिश्रमी च आसीत्। तस्य पिता कृषकः आसीत्, माता च गृहकार्येषु निपुणा आसीत्। तयोः परिवारः धनसम्पत्त्या समृद्धः न आसीत्, किन्तु संतोषेन जीवनं यापयति स्म।रामदासः प्रतिदिनं विद्यालयं गच्छति स्म। सः अध्ययनं प्रति अत्यन्तं रुचिं दर्शयति स्म। गुरवः अपि तस्मै स्नेहं कुर्वन्ति स्म, यतः सः सदा सत्यं […]
Swipe left to go to next post
शान्ते हरिते च अरण्ये एकः बुद्धिमान् कूर्मः तथा एकः शीघ्रगामी शशकः निवसतः स्म। शशकः स्वस्य वेगेन प्रसिद्धः आसीत्, अतः सः प्रायः कूर्मस्य मन्दगत्याः उपहासं करोति स्म। सः सर्वदा कूर्मं हीनं दर्शयितुं प्रयत्नं करोति स्म। कूर्मः तु धैर्यशीलः दृढनिश्चयी च आसीत्, सः कदापि तस्य वचनेन न विचलितः अभवत्।एकदा शशकः अहङ्कारवशात् कूर्मं प्रति उक्तवान्—“त्वं मन्दगामी असि, मया […]
Swipe left to go to next post
‘वाक्’ इति संस्कृत-पाक्षिक-समाचारपत्रम् अद्य स्वस्य चतुर्विंशतिं वर्षाणि सफलतया पूर्णानि कृतवान्। एतत् पत्रं प्रथमवारं २००२ तमे वर्षे रामनवमी-दिने प्रारब्धम् आसीत्। तदा एतत् उत्तराखण्ड-राज्यस्य प्रथमं संस्कृत-समाचारपत्रम् अभवत्, यत् राज्ये संस्कृतभाषायाः प्रचारे महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहति स्म।अस्य पत्रस्य संस्थापकः स्वर्गीयः डॉ० बुद्धदेव शर्मा महोदयः संस्कृतभाषायाः व्यावहारिक-प्रयोगस्य दृढसमर्थकः आसीत्। सः निरन्तरं प्रयासं कृतवान् यत् संस्कृतभाषा केवलं पाठ्यविषयः न भवेत्, अपितु […]
Swipe left to go to next post
एकदा कस्यचित् देशस्य द्वयोः राज्ञोः मध्ये भीषणं युद्धम् अभवत्। तयोः मध्ये एकः राजा पराजितः अभवत्। सः जीवितरक्षणार्थं शीघ्रं वनं प्रति पलायितः। तत्र सः एकां गुफां प्राप्तवान् तथा तस्यां गुफायां शरणं गतः। विजयी राजा तं निघ्नितुम् इच्छन् स्वसैनिकान् तस्य अनुसरणाय प्रेषितवान्। सः पराजितराजा अत्यन्तं शूरः आसीत्, सः महान् पराक्रमं प्रदर्शितवान्, किन्तु तस्य सेना अत्यल्पा आसीत्। शत्रोः […]
Swipe left to go to next post
श्रीरामः विष्णोः सप्तमः अवतारः । “विष्णोरर्धं महाभागम्” इत्येव उल्लेखः दृश्यते । रावणः देवैः मरणम् न भविष्यति इति वरं प्राप्तवान् आसीत् । तस्य संहारार्थं महाविष्णुः एव मनुष्यरूपेण जन्म प्राप्नोत् । सः एव श्रीरामचन्द्रः । चैत्रमासस्य शुक्लपक्षस्य नवम्यां तिथौ श्रीरामस्य जन्म अभवत् । तद्दिनमेव “श्रीरामनवमी” इति आचर्यते ।“चैत्रे नवम्यां प्राक् पक्षे दिवा पुण्ये पुनर्वसौ ।उदये गुरुगौरांश्चोः स्वोच्चस्थे […]
Swipe left to go to next post
चैत्रनवरात्रिः २०२६ देवीदुर्गायाः, दिव्यस्त्रीशक्तेः, आराधनायाः अत्यन्तं पवित्रः नव-रात्रोत्सवः अस्ति। अस्मिन् वर्षे चैत्रनवरात्रिः २०२६ तमे वर्षे मार्चमासस्य १९ तमे दिने आरभ्य मार्चमासस्य २७ तमे दिने समाप्तः भविष्यति। एषः उत्सवः हिन्दूनां नववर्षस्य आरम्भं सूचयति। अयं कालः आध्यात्मिकशुद्धये, आत्मबोधाय, तथा शक्तेः—यः विश्वस्य मूलभूता ब्रह्माण्डीयशक्तिः—तस्याः भक्त्यर्थं विशेषः अवसरः अस्ति।अयं उत्सवः नियमानुसारैः पूजाविधानैः आचर्यते, तथा भक्तानां कृते दिव्येन सह गाढं […]
Swipe left to go to next post
पुरा कश्चन राजा आसीत्। तस्मै नित्यं त्वरितं गृहीतान् मत्स्यान् भक्षितुं महती रुचिः आसीत्। सः प्रतिदिनं ताजान् मत्स्यान् एव खादितुम् इच्छति स्म।एकदा समुद्रे प्रचण्डः वातः अभवत्। तदा कोऽपि मत्स्यजीवी मत्स्यग्रहणाय समुद्रं न गतः। अतः तस्मिन् दिने राज्ञे त्वरितगृहीता मत्स्या न प्राप्ताः। राजा एतत् श्रुत्वा सर्वत्र घोषणा कारयामास। सः उक्तवान्- “यः कश्चित् अद्य त्वरितं गृहीतान् मत्स्यान् मम […]
Swipe left to go to next post
भारतवर्षे अनेकानि पर्वाणि सन्ति, ये जनानां जीवनं आनन्देन, उत्साहेन, धर्मभावेन च पूरयन्ति। तेषु प्रमुखं पर्व होली-पर्वः इति प्रसिद्धः। होली-पर्वः वसन्त-ऋतौ फाल्गुन-मासस्य पूर्णिमायां आचर्यते। एषः पर्वः केवलं रङ्गोत्सवः न, अपि तु धर्मस्य, सत्यस्य, प्रेम्णः, सामाजिक-ऐक्यस्य च प्रतीकः अस्ति।अस्य पर्वस्य मुख्यं कारणं भक्त-प्रह्लादस्य कथा एव। पुराकाले हिरण्यकशिपुः नाम दैत्यराजः आसीत्। सः स्वयमेव ईश्वरः इति मन्यते स्म। किन्तु […]
Swipe left to go to next post
प्राचीनकाले भारतवर्षे मालव-देशे एकं रमणीयं ग्रामं आसीत्। तस्य ग्रामस्य नाम सुकेतनपुरम् इति। ग्रामः विस्तीर्णैः क्षेत्रैः, पुष्पितैः उपवनैः, निर्मलैः कूपैः च शोभते स्म। ग्रामवासिनः परिश्रमेण जीवनं यापयन्ति स्म। ते परस्परं सहयोगेन वसन्ति स्म, धर्मं च सत्यं च जीवनस्य आधारं मन्यन्ते स्म।तस्मिन् ग्रामे देवपालः नाम एकः युवकः आसीत्। सः कुम्भकारस्य पुत्रः आसीत्। बाल्यकालादेव सः पितुः साहाय्यं करोति […]
Swipe left to go to next post
पञ्चाङ्गानुसारं महाशिवरात्रिः फाल्गुनमासस्य कृष्णपक्षस्य चतुर्दश्यां तिथौ आचर्यते। अस्मिन् वर्षे चतुर्दशी तिथिः १५ फेब्रुवरी २०२६ सायंकालात् आरभ्य १६ फेब्रुवरी पर्यन्तं भविष्यति। यतः महाशिवरात्रेः पूजनं रात्रिकाले एव तथा जागरणं च क्रियते, अतः महाशिवरात्रिः १५ फेब्रुवरी २०२६ रात्रौ एव आचर्यते। तस्मात् व्रतधारणस्य तथा रात्रौ पूजनस्य युक्ता तिथिः १५ फेब्रुवरी २०२६ एव अस्ति।महाशिवरात्रेः पूजाविधिःमहाशिवरात्रिदिने प्रातःकाले स्नानं कृत्वा शुद्धानि वस्त्राणि […]
Swipe left to go to next post
मकरसंक्रान्तिः भारतस्य एकं प्रमुखं पावनं च पर्व अस्ति। इदं पर्व प्रतिवर्षं पौषमासे, सामान्यतया जनवरीमासस्य चतुर्दशे वा पञ्चदशे दिने आचर्यते। अन्येषां पर्वाणां भिन्नं रूपं एतत् यत् मकरसंक्रान्तिः सदा प्रायः एकस्मिन्नेव तिथौ भवति, न तु चन्द्रमासानुसारं परिवर्तते।मकरसंक्रान्तिपर्वे सूर्यः धनुराशेः मकरराशिं प्रविशति। अयं कालः उत्तरायणस्य आरम्भः इति कथ्यते। उत्तरायणं हिन्दुसंस्कृतेः अत्यन्तं शुभं मन्यते। अस्मिन् काले सूर्यः उत्तरदिशं गच्छति, […]
Swipe left to go to next post
सोमनाथमन्दिरस्य गतशताधिकवर्षाणाम् अस्तित्वं देशस्य सुदृद्धसंस्कृतेः भावं प्रतिविम्बयति इति प्रधानमन्त्रिणा नरेन्द्रमोदिना उक्तम्। सः अवदत् यत्, पुनः पुनः आक्रमणेषु, विपत्सु च अपि सोमनाथमन्दिरं निरन्तरं उन्नतं वर्तते। पड्विंशत्यधिकैकशततमे वर्षे जाते सोमनाथ-देवालयस्य उपरि प्रथम-आक्रमणस्य सहस्रवर्षाणां ऐतिहासिक अवसरे ओपी-एह इत्यस्मिन् निदर्शनं कुर्वन् प्रधानमन्त्री उक्तवान्, सोमनाथ शब्दं धुत्वा जनानां हृदयेषु मनःसु च अभिमानस्य अनुभूतिः भवति। सः अवदत् यत्, एतत् देशस्य आत्मनः […]
Swipe left to go to next post
प्राचीनकाले भारतदेशे धर्मवर्धनम् नाम एकं समृद्धं राज्यं आसीत्। तस्य राज्यस्य राजा धर्मकेतुः नाम आसीत्। सः राजा धर्मपरायणः, दयालुः, सत्यप्रियः च आसीत्। सदा सः प्रजाहिताय चिन्तयति स्म। तस्मिन् राज्ये जनाः निर्भयाः, सुखिनः च आसन्।तस्मिन्नेव राज्ये शान्तिपुरम् नाम ग्रामः आसीत्। तत्र हरिदासः नाम कृषकः स्वपरिवारसहितः वसति स्म। हरिदासः अत्यन्तं परिश्रमी आसीत्। सः प्रतिदिनं प्रातःकाले उत्थाय स्नानं कृत्वा […]
Swipe left to go to next post
हिमालयपाददेशे हरितवनमध्यस्थितः ‘ज्ञानगङ्गा आश्रमः’ इति कश्चन पवित्रस्थानः आसीत्। तत्र महर्षिः दयानन्दः, एकः महान् तपस्वी, धर्मोपदेशकः च वसति स्म। तस्य समीपे अनेके बालकाः ब्रह्मचर्याश्रमं आश्रित्य अध्ययनं कुर्वन्ति स्म।एकदिने आश्रमं समीपस्थे ग्रामे महद्-अनावृष्टिः अभवत्। नदीषु जलं न्यूनम्, कूपाः शुष्काः, कर्षकाणां कृषिकर्म अपि अवरोधम्। ग्रामजनाः अत्यन्तं दुःखिताः अभवन्।विद्यार्थिनः गुरुमुपगम्य पृच्छन्ति—“गुरुदेव! ग्रामस्य दुःखं महद् अस्ति। वयं किम् कर्तुं शक्नुमः? […]
Swipe left to go to next post
पुरा भारतभूमौ सुविख्यातं कांचनपुरीनामकं राज्यं बभूव। तत्र विराजते स्म धर्मवीरः राजा—‘सुदर्शनः’ इति नाम्ना। स राजा न केवलं शस्त्रविद्याम् अवगतः, किन्तु धर्मपालने अत्युत्तमः। राज्ये तस्य शासनकाले शान्तिः, समृद्धिः, सर्वत्र सन्तोषश्च वर्तन्ते स्म।राजा प्रतिदिनं प्रातःकाले राजसभां गत्वा प्रजाः शृणोति स्म। कोऽपि दुःखी, कोऽपि विवादग्रस्तः, कोऽपि दरिद्रः इति चेत् राजा तं स्वकथां वक्तुं प्रोत्साहयति स्म।एकदा ग्रामेभ्यः कश्चन वृद्धः […]
Swipe left to go to next post
भारतीय-आध्यात्मिक-परम्परायां गीता-जयन्ती विशिष्टं स्थानम् अलङ्करोति। एषा तिथिः तस्मिन् दिवसे स्मार्यते यदा श्रीकृष्णेन कुरु-क्षेत्रे अर्जुनाय भगवद्गीताया अमृतोपदेशः प्रदत्तः। एषा तिथिः मार्गशीर्ष-शुक्ल-एकादशी इति प्रसिद्धा, सा एव मोक्षदा-एकादशी इत्यपि कथ्यते, या पाप-शमनाय, आत्म-शुद्धये, मोक्ष-साधनाय च महत्त्वपूर्णा मन्यते।अस्मिन् वर्षे २०२५ तमि, गीता-जयन्ती सोमवासरे, १ दिसम्बर २०२५ इति भविष्यति।तिथि-विवरणम्तिथिः – मार्गशीर्ष-शुक्ल-एकादशीआराम्भः – ३० नवम्बर १२:२३ मध्याह्नेसमाप्तिः – १ दिसम्बर ११:३७ […]
Swipe left to go to next post
तमिळ्नाडु-राज्यस्य उपमुख्यमन्त्री उदयनिधिः स्टालिन् २१ नवम्बर् २०२५ दिवसे चेन्नै-नगरे आयोजिते ग्रन्थ-विमोचन-समारोहे वक्तुम् उक्तवान् यत् “संस्कृतम् मृतभाषा” इति। अस्य वचनस्य कारणेन राष्ट्रे चर्चायाः तरङ्गाः उत्पन्नाः, विशेषतः भारतीयजनतापक्षस्य (भाजप) नेतृभिः तीक्ष्णं प्रत्युत्तरं दत्तम्।उदयनिधिः केन्द्रस्य भाषानिर्वहण-विनियोगं प्रति असन्तोषं व्यक्त्वा अवदत् यत् तमिळ्-विकासाय केवलं १५० कोटि-रूप्यकाणि दत्तानि, किन्तु संस्कृतस्य—यस्य तेन “मृतभाषा” इति वर्णनम्—२४०० कोटि रूप्यकाणि नियुक्तानि। तस्य एषा तुलना […]
Swipe left to go to next post
प्राचीनकाले अनन्तपुरम् नाम्नि राज्ये शक्तिवर्मा इति नृपः शासनं चकार। सः धर्मप्रियः, दयासंपन्नः, प्रजाहित-निष्ठः च आसीत्। तस्य राज्यम् अतीव समृद्धं, शान्तं, न्याययुक्तं च आसीत्।तस्य राज्ये अरुण इति नाम्ना एकः कुमारकः वसति स्म। अरुणः सुप्रज्ञः, विनयी, सत्यप्रियः च आसीत्, किन्तु तस्मिन् धनस्य अभावः आसीत्। सः प्रतिदिनं पितुर्मण्डले कृष्यधिकं कार्यं कृत्वा गृहाय सहायतां करोति स्म।एकदा राजा शक्तिवर्मा सर्वान् […]
Swipe left to go to next post
एकदा विशालवनस्य मध्ये सिंहराजः नाम सिंहो वसति स्म। सर्वे जन्तवः तस्मात् भयभीताः आसन्। सिंहः प्रतिदिनं वनं विचरन्, यं कञ्चित् जन्तुं पश्येत्, तं खादति स्म।तस्मिन् वने मृगाः, खराः, मयूराः, मर्कटाः च निवसन्ति स्म। ते सर्वे दैन्येन पीडिताः आसन्। एकदा ते सर्वे मिलित्वा चिन्तां अकुर्वन् — “यदि एवं प्रतिदिनं सिंहः जन्तून् खादिष्यति, तर्हि वयं सर्वे नष्टाः भविष्यामः।”तदा […]
Swipe left to go to next post
राजस्थानराज्ये हडोटी प्रदेशे स्थितं रमणीयं नगरं बुन्दी नाम प्रसिद्धं वर्तते। अस्य नगरस्य नाम्ना एव बुन्दी उत्सवः इति प्रसिद्धः लोकोत्सवः प्रतिवर्षं नवम्बरमासे आयोजनं प्राप्नोति। वर्षे २०२५ तमे नवेम्बरमासस्य नवमे दिनाङ्के आरभ्य त्रिदिनपर्यन्तं अयं महोत्सवः सम्पद्यते। अस्मिन काले समग्रं नगरं दीपैः, पुष्पैः च भूषितं भवति, लोकनृत्यगीतादिभिः नगरं प्रफुल्लतया नादयति च।२०२५ तमे वर्षे बुन्दी उत्सवः नवेम्बरमासस्य नवमे दिनाङ्के […]
Swipe left to go to next post
भारतीयसंस्कृतौ सूर्योपासना प्राचीनपरम्परा अस्ति। तस्यै विशेषरूपेण कार्तिकमासस्य शुक्लपक्षस्य षष्ठ्यां तिथौ आचर्यमाणा पूजा “सूर्यषष्ठी” इति प्रसिद्धा, याम् छठ्पूजा इति अपि कथयन्ति।वर्षे २०२५ तु एषा पूजा २९ अक्टूबर २०२५ तिथौ (कार्तिकशुक्लषष्ठी, बुधवासरः) आचर्यते।एषा पूजा विशेषतः बिहारराज्ये, पूर्व-उत्तरप्रदेशे, तथा झारखण्डप्रदेशे जनमानसे महत्त्वं धारयति। अन्येषु प्रदेशेषु अपि नद्याः तीरे, सरसः समीपे वा श्रद्धालुभिः अर्चनं क्रियते।
Swipe left to go to next post
“सत्येन एव जीवनं शोभते, असत्येन न किंचित्।”तस्य जीवनं दर्शयति यत् धर्मः केवलं ग्रन्थेषु न, अपि तु आचरणे एव वर्तते। पुरातने भारतवर्षे एकः महान् राजा आसीत् – हरिश्चन्द्रः नाम। सः इक्ष्वाकुवंशे जातः, सत्यव्रतस्य प्रतिमानः आसीत्। तस्य राज्यं समृद्धं, प्रजाः सुखिनः, सर्वत्र धर्मपालनं च आसीत्। सः सदा सत्ये स्थित्वा शासनं करोत्।एकदा महर्षिः विश्वामित्रः तस्य सत्यनिष्ठां परीक्षितुम् अचिन्तयत्। […]
Swipe left to go to next post
भारते २०२५ तमे वर्षे दीवाली-पर्वणः पुनः उत्साहेन, भक्त्या च देशे सर्वत्र आचरिष्यते। एषः पञ्चदिनात्मकः उत्सवः प्रत्येकदिनं विशिष्टं आध्यात्मिकं च महत्वं धारयति।१. धनतेरसः (प्रथमः दिवसः) शनिवासरः , अक्टूबर १८अयं दिवसः धन-समृद्धये, ऐश्वर्याय च अत्यन्तं शुभः मन्यते। जनाः स्वगृहाणि दीपकैः (दीयैः), दीपिकाभिः, पुष्पैः च अलङ्कुर्वन्ति। गृहद्वारं रङ्गोलिभिः सुशोभ्य, लक्ष्म्याः पदचिह्नानि स्थापयन्ति, धनलक्ष्म्याः गृहप्रवेशाय आमन्त्रणं कुर्वन्ति।२. काली-चतुर्दशी (द्वितीयः […]
Swipe left to go to next post
भारतदेशे नेपालदेशे च विजयादशमी इत्यस्मिन् उत्सवे विशेषं स्थानं दृश्यते। अस्य पर्वस्य माहात्म्यं पुराणेषु इतिहासेषु च प्रतिपादितम् अस्ति। सदाचारस्य दुराचारस्य च संघर्षे धर्मस्यैव जयः भवति इति अस्य पर्वस्य मूलसन्देशः।एषः महोत्सवः प्रतिवर्षं आश्विनमासस्य शुक्लपक्षस्य दशम्यां तिथौ भवति। अस्मिन् वर्षे, २ अक्टोबर २०२५ दिने लोकेऽस्मिन् सर्वत्र उत्साहेन आचरिष्यते।देवीपूजनम्नवरात्रस्य प्रथमदिने घटस्थापना कृत्वा प्रतिदिनं भक्ताः देवीदुर्गायाः पूजनं, सप्तशतीपाठं, स्तोत्रगायनं च […]
Swipe left to go to next post
पुरा भारतभूमौ धर्मगुप्त इति नाम्ना महाबलवान् राजा वसति स्म। स राजा धर्मेणैव प्रजाः पालयति स्म, न च कदाचिदपि पक्षपातं करोति स्म।तस्मिन् राज्ये जनाः सुखेन जीवनं यापयन्तः आसन्। नगराणि पवित्राणि, ग्रामाः समृद्धाः, कृषकाः सन्तुष्टाः, व्यापारीणां व्यापारः नित्यं वर्धते स्म। प्रजाः चतुर्णां पुरुषार्थानां – धर्मार्थकाममोक्षाणां – साधने निरताः आसन्।एवं कालान्तरे एकदा राजमहिष्याः रत्नमणिः हृतः अभवत्। तं मणिं […]
Swipe left to go to next post
पुरा भारतभूमौ विक्रमसेनः नाम राजा आसीत्। स राजा धर्मनिष्ठः, प्रजावत्सलः, न्याय-प्रियश्च आसीत्। तस्य राज्ये जनाः सुखेन जीवन् सन्तः स्वकर्मसु निष्ठां वहन्ति स्म।एषः राजा प्रतिदिनं दरबारं गत्वा प्रजास्वश्रुणोत्। कोऽपि कृषकः धान्यस्य मूल्यं विषये वदति स्म, कोऽपि व्यापारी करविषये निवेदनं करोति स्म, कोऽपि वृद्धः न्यायं याचते स्म।अत्रैव नगरस्य समीपे वनं आसीत्। तत्र गङ्गधरः नाम वृद्धः तपस्वी निवसति […]
Swipe left to go to next post
अस्मिन् वर्षे २७ अगस्ते गणेशमहोत्सवः आरभ्यते। ०६ सितम्बरदिने गणेशप्रतिमायाः विसर्जनं करिष्यते। प्रायः समग्रे भारतदेशे आचर्यमाणं पर्व अस्ति गणेशचतुर्थी । कुत्रचित् गौरीपर्वणः आचरणं न भवति चेदपि गणेशचतुर्थीं तु आचरन्ति एव । अयं गणेशः गौरीपुत्रः इत्येव प्रसिद्धः । शिवगणानाम् अधिपतिः, विघ्ननिवारकः, आदिपूज्यः च । आदावेव समस्तकर्मसु बलिं गृह्णाति भक्तार्पितम् इति वाक्यमेव सः आदिपूज्यः इत्यंशं समर्थयति । पञ्चायतनदेवतासु […]
Swipe left to go to next post
भारतवर्षे एकाे नगरे प्रतापसेनः नाम राजा राज्यं चकार। स राजा धर्मप्रियः, प्रजाहिते निरतः, न्यायप्रियः चासीत्।तस्य पुत्रः वीरसेनः युवराजः आसीत्। बाल्यादेव बुद्धिमान्, शूरः, विनीतः च। स न केवलं शस्त्रविद्यायाम्, अपि तु धर्मग्रन्थानाम् अध्ययनम् अपि अतीव प्रीयते स्म।एकदा राजा पुत्रं आह— “वत्स! त्वमेव भविष्ये राजसिंहासनस्य अधिकारी। शौर्यम् एकं पक्षम्, परन्तु धर्मज्ञानं अपरः। यदि राजा धर्मं त्यजति तर्हि […]
Swipe left to go to next post
भोपालम्, ९ अगस्तः २०२५ (संवादक:– प्रवेशकुमारशुक्लः )। श्रावणपूर्णिमायां तिथौ प्रातः नववादने शीतलदासस्य उद्याने, कमलाओद्याने महातडागस्य तटे, भोपालनगरे श्रावणी-उपाकर्मसमारम्भः वैदिकविधिपूर्वकं सम्पन्नः। अस्मिन्नुत्सवे द्विशताधिकाः वैदिकसनातनीभ्रातरः पुण्यलाभं प्राप्तवन्तः। समारम्भे आचार्यः डॉ॰ रामकुमारदेवलियः वैदिकविधिना संकल्पं पूजनं च सम्पन्न्य व्याचष्ट – प्रतिवर्षं हेमाद्रिसंकल्पपूर्वकं प्रायश्चित्तार्थं दशविधिस्नानं, वेदपूजनं, ऋषिपूजनं, ऋषितर्पणं, नूतनयज्ञोपवीतधारणं च पञ्चब्राह्मणैः क्रियते इति। अस्मिन्नवसरे केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य भोपालपरिसरस्य निदेशकः प्रो॰ रमाकान्तपाण्डेयः श्रावण्याः […]
Swipe left to go to next post
प्रेषक:-प्रवेशकुमारशुक्ल: भोपालम्, ७ अगस्त > संस्कृतभाषाया: संस्कृत्याश्च गौरवप्रसारणाय केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य माननीयकुलपतिना प्रो॰ श्रीनिवासवारखेडी-महोदयस्य नेतृत्वे अखिलभारतीयपरिसरेषु संस्कृतसप्ताहमहोत्सवस्यायोजनं प्रचलतस्ति। तदन्तर्गते भोपालस्थिते आदर्शावासीयकन्यासनस्कृतविद्यालये अपि नानाविधैः सांस्कृतिकैः शैक्षिकैः च कार्यक्रमैः सह उत्सवः सफलतया सम्पन्नः। भोपालपरिसरनिदेशकः प्रो॰ रमाकान्तपाण्डेय-महोदयः अस्य आयोजनस्य मार्गदर्शकः आसीत्। रंगोलिप्रतियोगिता, रक्षासूत्रनिर्माणप्रतियोगिता, गीतगायनम्, श्लोकपाठः, सांस्कृतिकनाट्यप्रस्तुतयः च कार्यक्रमस्य आकर्षणानि आसन्। विशेषतया रक्षाबन्धनमहोत्सवेन सह संस्कृतसप्ताहस्य समन्वयः सर्वेषां हृदयेषु हर्षं सञ्जनयामास। व्याकरणविभागाध्यक्षः […]
Swipe left to go to next post
वार्ताहर:-प्रवेशकुमारशुक्ल: भोपालम् भोपालम्, ७ अगस्त > केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य भोपालपरिसरस्य तत्वावधानेन केन्द्रीयविद्यायालय-भोपाले संस्कृतसप्ताहोत्सवस्यावसरं प्राप्य विविधाः शैक्षिक-सांस्कृतिककार्यक्रमाः प्रतियोगिताः च सम्पन्नाः। अस्मिन्नायोजने गीतस्पर्धा, गीतागानम्, श्लोकवाचनम्, निबन्धलेखनस्पर्धा: इत्यादयः कार्यक्रमाः आयोजिता:। छात्राः छात्राश्च अतीव उत्साहेन भागं गृहीततवन्तः। विद्यालयस्य प्राचार्यः श्री जितेन्द्र रावतः अस्मिन् प्रसङ्गे अवदत्—“भारतस्य प्रतिष्ठे द्वे संस्कृतं संस्कृतिस्तथा—एकं संस्कृति:, द्वितीयं संस्कृतभाषा। एतेयोः संरक्षणं प्रचारश्च भारतस्य वैश्विकपटलस्थ प्रतिष्ठां सुदृढयितुं शक्नुवन्ति।” मुख्यवक्तारूपेण […]
Swipe left to go to next post
वार्ताहर:-कुलदीपमैन्दोला। चन्द्रबनीस्थे गौतमकुण्डपरिसरे विराजिते श्रीबाबाबालकनाथमन्दिरे महतः श्रीहेमराजठाकुरस्य पावने सान्निध्ये संस्कृतभाषाया भारतीयसंस्कृतेश्च संरक्षणाय संवर्धनाय च कृतसङ्कल्पैः सुधीभिरेष यज्ञो व्यधायि। तत्र पुण्यदिने वैदिकमन्त्रघोषैर्दिशो मुखरयन्तः समवेता जना हविर्भिर्देवतास्तर्पयन्ति स्म। अनन्तरं संस्कृतभाषायां सामूहिकी प्रार्थना सांस्कृतिककार्यक्रमाः संस्कृतसाहित्यस्य वितरणं चेत्यादिभिः विविधैरनुष्ठानैः समाजे राष्ट्रियचेतनाया जागरणमक्रियत। कार्यक्रमस्याध्यक्षपदमलङ्कुर्वाणः संस्कृतभारत्या: विभागसंयोजको व्यासनागेन्द्रदत्तो महाशयः संस्कृतभाषाया: महिमानं वर्णयन्निदमवोचत् यदस्य समारम्भस्येदमेव मुख्यं लक्ष्यमस्ति यद् गीर्वाणवाण्या भारतीयसंस्कृतेः सनातनानां परम्पराणां […]
Swipe left to go to next post
वार्ताहर:-कुलदीपमैन्दोला। कोटद्वारं। कण्वनगरीजानकीनगरे स्थिते शर्मरितेशसरस्वतीविद्यामन्दिरनामके अन्तर्महाविद्यालये हरितसेनादेवभूमिःकोटद्वारसंस्थया भारतमातुर्वीरसुतस्य अमरहुतात्मनो गोलिकाचालकस्य स्वर्गतस्य रावतमनदीपसिंहस्य सप्तम्यां पुण्यतिथौ श्रद्धाञ्जलिसमारोहः समायोजितः। कार्यक्रमस्य संयोजकः बलोदिरोहितः असूचयद् यद् अद्य देशार्थं प्राणान् समर्पितवतः कोटद्वारनगरस्य वीरसूनोः गोलिकाचालकस्य रावतमनदीपसिंहस्य हुतात्मदिवसे श्रद्धाञ्जलि अर्प्यते। कार्यक्रमस्य शुभारम्भे हुतात्मनो माता देवीसुमा प्रधानाचार्यः कुकरेतिमनोजः उपप्रधानाचार्यः कोटनालाऽनिलः समितेरुपाध्यक्षा शर्ममीनाक्षी हरितसेनाध्यक्षश्च नेगिशिवमः भारतमातुस्तथा वीरमनदीपस्य चित्रपटसमक्षं दीपं प्राज्वालयन् पुष्पाणि चार्पयन्। तदनन्तरम् आचार्येण बलोदिरोहितेन […]
Swipe left to go to next post
वैदिकपञ्चाङ्गानुसारम्, पञ्चदशे अगस्तमासे रात्रौ एकादशवादने एकोनपञ्चाशन्मिनिट् यामे भाद्रपदमासस्य कृष्णपक्षे अष्टमी तिथि आरभ्यते। षोडशे अगस्तमासे रात्रौ नववादने चतुस्त्रिंशन्मिनिट् यामे अष्टमी तिथिः समाप्ता भविष्यति। श्रीकृष्णजन्माष्टमी इति कृष्णस्य जन्मोत्सवः आचर्यते । तद्दिने सर्वत्र पूज्यमानः देवः परमपूज्यः श्रीकृष्णः । एषः श्रीकृष्णः महाविष्णोः नवमः अवतारः । अयं मार्त्यलोके अवतीर्णः चेदपि साक्षात् भगवान् एव । कृष्णस्तु भगवान् स्वयम्, दशाकृतिकृते कृष्णाय तुभ्यं […]
Swipe left to go to next post
उत्तराखण्डशिष्टमण्डलेन प्रारब्धं पत्तने सम्भाषणं। शिवमोग्गा (कर्नाटक), २८ जुलै २०२५ — कर्नाटकस्य शिवमोग्गा विमानपत्तने अद्य एकं विलक्षणं दृश्यं दृष्टम्। बैंगलूरुगमनसमये वायुयानस्य विलम्बेन यात्रिकाः प्रतीक्षायां स्थिताः सन्तः समयस्य सदुपयोगं कृत्वा संस्कृतसंभाषणेन आकृष्टाः अभवन्।“संस्कृतं सर्वत्र” इति भावनया प्रेरितं सम्भाषणं उत्तराखण्डसंस्कृतअकादम्याः शोधाधिकारिण: डा. हरीशगुरुरानीवर्यस्य नेतृत्वे सम्पन्नम्। तेन यात्रिकेभ्यः सरलया रमणीयया च संस्कृतभाषया सम्भाषणं पाठितम्।विमानपत्तनपरिसरे एव सर्वे यात्रिकाः संस्कृतभाषां किञ्चित् […]
Swipe left to go to next post
अस्ति कश्चित् नगरम् भारतदेशे, यस्य नाम “सौम्यपुरम्” आसीत्। तत्र एकः धर्मात्मा राजा निवसति स्म। तस्य नाम “वीरसेनः”। सः राजा न्यायप्रियः, दयालुः च आसीत्। प्रजाः अपि तं राजानं अत्यधिकं स्नेहं कुर्वन्ति स्म।एकदा सः राजा वनं गत्वा शिकारं कर्तुम् उद्युक्तः अभवत्। सः सह सैन्येन वनं गतः। हृष्टः राजा मृगान् अन्विष्यति स्म, किन्तु एका क्षणे सः वनमध्ये भ्रमष्टः। […]
Swipe left to go to next post
नगरस्यसमीपे कश्चन रमणीयः ग्रामः आसीत्, यत्र धनेश्वरः नाम वृद्धः कृषकः स्वकुटुम्बेन सह निवसति स्म। सः स्वस्य जीवनं कृषिकार्ये यापितवान्। तस्य भार्या गङ्गा, पुत्रः राजू, पुत्रवधू सरला, पौत्रः बालु च शीतकालः आरभ्यत। ग्रामे निशासु तीव्रं शीतं व्याप्तं जातम्। धनेश्वरस्य पुरातनः कम्बलः छिन्नः, पतितः च जातः। रात्रौ कम्पमानं तन्न शरीरे पश्यन्ति सर्वे, किन्तु कोऽपि नूतनं कम्बलं दातुं […]
Swipe left to go to next post
वार्ताहर:- प्रवेशकुमारशुक्ल:, लखनऊ उत्तरप्रदेशसंस्कृतसंस्थानेन संचालकविनयश्रीवास्तवस्य मार्गदर्शनेन चालितायाः ऑनलाइन-प्रशिक्षणपाठ्यक्रमनिर्माणयोजनायाः अन्तर्गतं सरलसंस्कृतवार्तालापवर्गे प्रेरणासत्रस्य आरम्भः सरस्वतीवन्दनया कृतः। समन्वयकः दिव्यारंजनमहोदयः स्वागतं परिचयं च अकरोत्, संचालनं प्रशिक्षकः रजनीकुमारः कृतवान्। स्वागतगीतं वैभवेन, संस्कृतगीतं गौरवेण, अनुभववक्तव्यं रुचितया पद्मिन्या च प्रस्तुतम्। मुख्यवक्ता डॉ. बृजेश-शास्त्री संस्कृतभाषायाः दिव्यता, रोजगारसन्दर्भे उपयोगितां च वर्णयन् अवदत् यत् संस्कृतं केवलं भाषा न, अपितु भारतीयसंस्कृतेः धरोहरः अपि अस्ति। तेन उक्तं […]
Swipe left to go to next post
अतीते काले एका सुशान्तवने सुन्दरवर्णः शुकः निवसति स्म। सः न केवलं शोभायुक्तः पक्षी आसीत्, अपि तु अत्यन्तं विद्यायाम् अभिरतः च। सः प्रतिदिनं तस्य स्वर्णवर्णे पुस्तके ग्रन्थपठनं करोति स्म। बालकालात् आरभ्य एव तस्य मातरः तं पठितुं प्रेरयितवती आसीत्। सः अपि गुरुजनान् श्रुत्वा, अधिकज्ञानं प्राप्य, ग्रन्थजालं एव आत्मनः जीवनं मत्वा तस्मिन् एव लीनः जातः।किन्तु शुकः एकं महत्त्वं […]
Swipe left to go to next post
कनकगुप्तः महेन्द्रपुरीं परिपालयति स्म। तस्य कोशागारस्य अधिकारी पीताम्बरः। पीताम्बरः एकदा मन्त्रिणं निवेदितवान् कार्यम् अधिकम् अस्ति। अतः मम सहायकद्वयम् अपेक्षितम् इति। मन्त्री अनुमतिं दत्तवान्। एकैकस्य अपि द्वादश दीनारान् मासिकवेतनं निश्चिनोतु इति अपि उक्तवान्। पीताम्बरः कृतज्ञतां समर्प्य ततः निर्गतः।अनन्तरं सः सहायकत्वेन त्रीन् पुरुषान् नियोजितवान्। एतं विषयं ज्ञात्वा मन्त्री कुपितः। सः साक्षात् राजसमीपं गत्वा उक्तवान् – महाप्रभो! कोशाधिकारी […]
Swipe left to go to next post
संवादक:- प्रवेशकुमारशुक्ल:, लखनऊ उत्तरप्रदेशसंस्कृतसंस्थान– लखनऊ इत्यनेन ऑनलाइन संस्कृतभाषाप्रशिक्षणमेवं च ऑनलाइनसंस्कृतभाषा- शिक्षणपाठ्यक्रम- निर्माणयोजनायाः अन्तर्गतं योगस्य भाषा संस्कृतमिति विषयाधारित:- प्रेरणासत्रस्यायोजनं कृतम्। कार्यक्रमस्य शुभारम्भः संदीपशुक्लेन वैदिकमंगलाचरणेन कृतः ।संस्थानगीतिका गंगोत्रीमहोदयया कृता अथ च स्वागतगीतम् गायत्री, भक्तियोगस्य वाचनं अद्विकेन कृतम्। अतिथिपरिचयपूर्वकं संस्थानवृत्तकथनं योजनासंयोजकेन दिव्यरंजन महोदयेन कृतम्। कार्यक्रमस्य मुख्यवक्तृत्वेन राष्ट्रियसंस्कृतविश्वविद्यालय: तिरुपतित: व्याकरणविभागस्य सहायकाचार्य: डॉ उदयनहेगडे महाभागाः आसन्। ते उक्तवन्तः यत् अधुना […]
Swipe left to go to next post
तुलां लोहस्हस्त्रस्य यत्र खादन्ति मूषिकाः । राजंस्तत्र हरेच्छ्येनो बालकं नात्र संशयः ॥ अस्ति कस्मिंश्चिदधिष्ठाने जीर्णघनो नाम वणिक्पुत्रः । स च विभवक्षयाद्देशान्तरगमनमना व्यचिन्तयत् यत्र देशेऽथवा स्थाने भोगा भुक्ताः स्ववीर्यतः । तस्मिन्विभवहीनो यो वसेत्स पुरुषाधमः ॥ तथा च येनाहङ्कारयुक्तेन चिरं विलसितं पुरा । दीनं वसति तत्रैव यः परेषां स निन्दितः तस्य च गृहे लोहभारघटिता पूर्वपुरुषोपाजिता तुलाऽऽसीत् । […]
Swipe left to go to next post
कस्मिंश्चित् ग्रामे केशवः नाम कश्चित् निरुद्योगी आसीत् । सः एकदा तत्रत्यधनिकस्य गृहं गत्वा उद्योगं प्रार्थितवान् । अनन्तरं प्रवृत्तेन वार्तालापेन सन्तुष्टःधनिकः – “भवान् वेतनत्वेन कति रूप्यकाणि इच्छति ?” इति पृष्टवान् ।केशवः – “भवतः इच्छा” इति उक्तवान् ।तदा धनिकः – “तथा मास्तु । भवतः जीवनार्थं कति रूप्यकाणि आवश्यकानि इति वदतु” इति उक्तवान् ।केशवः किञ्चिदालोच्य – “द्विशतं रूप्यकाणि […]
Swipe left to go to next post
संवादक: डॉ.दिनेश चौबे, उज्जयिनी उज्जयिनीस्थमहर्षिपाणिनि संस्कृतवैदिकविश्वविद्यालयस्य ज्योतिर्विज्ञानविभागस्य तत्त्वावधाने आचार्यवराहमिहिरजयन्ती मुपलक्क्षे चैत्रशुक्लाष्टमी, एप्रिलमासस्य पञ्चतमे दिनाङ्के वराहमिहिरस्यजन्मस्थाने कपित्थक (कायथा) इत्यस्मिन् स्थले सांस्कृतिकभ्रमणस्य आयोजनं विश्वविद्यालयस्य माननीयस्य कुलगुरौ आचार्यविजयकुमारसीजीवर्यस्य मार्गदर्शने अभवत्। अस्मिन्नवसरे ज्योतिर्विज्ञानविभागाध्यक्ष: डॉ.शुभमशर्मा, ज्योतिषविभागाध्यक्ष: डॉ.उपेन्द्रभार्गव:, विभागीया: आचार्या: डॉ.पवनमिश्र:, डॉ.मृत्युंजयकुमारतिवारी, डॉ.अविनाशमिश्र:, डॉ.योगेशकुमार:, डॉ.खोकनपरमानिक:, छात्रा:,सामाजिकाश्च उपस्थिता: आसन्। कुलगुरु: आचार्यवराहमिहिरस्य कृतकार्याणाम् उल्लेखं कृत्वा आचार्यवराहमिहिरं ज्योतिषजगतः सूर्यः अवन्तिकाया: गौरव: च उक्तवान्। विभागप्रमुखाः […]
Swipe left to go to next post
एक: निर्धनः ब्राह्मणः आसीत्। तस्य एका पुत्री आसीत्। तस्य पत्नी अतीव अलसा आसीत्। सा न तु पूजां पाठं च करोति स्म, नैव च बहिः अन्तः वा स्वच्छताम्। प्रातः स्नानं विनैव रोटिकां खादति स्म। ब्राह्मणः तां कथयति स्म त्वं पूजाम् अपि न करोति, प्रातः स्नानं विना एव रोटिकां खादति, अत एव वयं दरिद्राः स्मः। परं ब्राह्मण्यां […]
Swipe left to go to next post
वार्ताहरः- डॉ.दिनेश चौबे, उज्जयिनी उज्जयिनीस्थमहर्षिपाणिनि संस्कृतवैदिकविश्वविद्यालयस्य व्याकरणविभागेन नवदेहलीस्थ केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य आर्थिकसहयोगेन १९ फरवरीतः 25 फरवरी पर्यन्तं सप्तदिवसात्मिका राष्ट्रियशास्त्रार्थप्रशिक्षणकार्यशाला आयोजिता आसीत्। समापनसत्रे मुख्यातिथिरूपेण जयपुरस्थ श्रीजगद्गुरुरामानन्दाचार्य राजस्थानसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य वेदविभागस्य विभागाध्यक्षचर:, आचार्य: राजेन्द्रप्रसादमिश्रवर्य: उपस्थितः आसीत्। आचार्येण स्ववक्तव्ये उक्तं यत् व्याकरणशास्त्रं मुखरूपेण स्मृतम् अस्ति। व्याकरणस्य ज्ञानस्य अभावे असाधुप्रयोगा: व्यवहारे आयान्ति। अतः व्याकरणस्य अध्ययनम् अनिवार्यरुपेण कर्तव्यम् एव। सम्प्रति महर्षिपाणिनि:, आचार्यभर्तृहरि: इत्यादीनां वैय्याकरणानां […]
Swipe left to go to next post
वार्ताहरः– कुलदीपमैन्दोलां। उत्तराखण्डे पौड़ीजनपदस्य कण्वनगरीकोटद्वारे“धादलोकभाषा-एकांश”-संस्थाद्वारा भव्यः कार्यक्रमः आयोजितः अभवत्। कार्यक्रमे स्वर्गीयरामरतनकाला-महोदयस्य व्यक्तित्वस्य वर्णनं कृतं तथैव संस्कृतिसंरक्षणस्य तैः कृताः प्रयत्नाः अपि चर्चिताः। तस्य गीतानां मंचनं कृत्वा सर्वै: श्रद्धाञ्जलिः समर्पितः।नगर-निगम-प्रेक्षागृह-कण्वनगरी-कोटद्वारे आयोजिते अस्मिन् समारोहे प्रमुख-अतिथिरूपेण महापौर: शैलेंद्रसिंहरावत: आगत्य धाद-लोकभाषा-एकांशस्य लोकभाषा-संरक्षणाय कृतानां प्रयत्नानां प्रशंसा अकरोत्। सः अवदत् यत् संस्कृतिसंरक्षणाय अस्याः संस्थायाः अभियानं प्रारब्धं, यस्मिन् सर्वे जना: भागं ग्रहीतव्याः। पूर्वं […]
Swipe left to go to next post
शिवरात्रि महापर्वणः हार्दिकाः शुभाशयाः। माघमासस्य कृष्णपक्षस्य चतुर्दश्यां तिथौ आचर्यते महाशिवरात्रिपर्व । प्रयागपुष्करः यथा तीर्थराजः इति उच्यते तथैव महाशिवरात्रिः व्रतराजः इति उच्यते ।शिवरात्रि महापर्वस्य हार्दिक्यः शुभाषयाः। एतत् पर्व यद्यपि शैवाणां परमपवित्रं तथापि अन्यैः अपि आचरणीयम् अन्यथा तेषां पूजाफलं नश्यति इति वदन्ति शास्त्राणि ।शिवरात्र्याचरणं स्यात् शिवस्य प्रियं यथा शिवस्य ध्यानानन्दः आत्मगुणसम्पत्तिः अत्यन्तं प्रियौ स्तः । सर्वभूतेषु दया, […]
Swipe left to go to next post
एकस्य प्रमुखप्रौद्योगिकस्य अविष्कारस्य अन्तर्गतं, भारतेन “सालिड् राकेट् मोटर” इत्यस्य कृते विश्वस्य बृहत्तमं दश-टन-भारमितं प्रणोदक-मिश्रकं विकसितम् अस्ति। एतत् मिश्रकं भारतीयान्तरिक्षानुसन्धान-सङ्घटनस्य सतीश धवन-अन्तरिक्ष-केन्द्रेण बेङ्गलुरु-नगरे केन्द्रीय-विनिर्माण-प्रौद्योगिकी संस्थानस्य सहयोगेन विनिर्मितम् अस्ति । मिश्रकस्य भारः पञ्चाशदधिक-एकशत-टनमितः वर्तते एवञ्च एतत् मिश्रकं सप्त-दशांशोत्तर अष्ट-मीटर-परिमितं यावत् उन्नतम् अस्ति सहैव एतत् चत्वारि दशांशोत्तर-पञ्चमीटरमितं यावत् दीर्घं, त्रीणि दशांशोत्तर-त्रिमीटरमितं यावत् विस्तृतं वर्तते। भारतीयान्तरिक्षानुसन्धान-सङ्घटन-कारणेन पुनः एकदा अस्माकं […]
Swipe left to go to next post
वार्ताहरः- कुलदीपमैन्दोलां। दिनाङ्के १९-२-२०२५ तमे दिवसे श्रीदुर्गादत्तकपिलाश्रमीसंस्कृतोत्तरमध्यमाविद्यालयस्य प्रधानाचार्यः उत्तराखण्डसंस्कृतशिक्षकसंघस्य (नैनीतालस्य) उपाध्यक्षः डॉ. राजेन्द्रभट्टः अवदत् यत् लोकसभायां डीएमके-सांसद् दयानिधिमारनः येन संस्कृतभाषायाः विषये यत् वक्तव्यं प्रदत्तं तत् अत्यन्तं अनैतिकम् अति च घोरनिन्दनीयम् अस्ति। अनेन कारणेन सः सार्वजनिकतया क्षमायाः याचनां कर्तुं योग्यः।संस्कृतभाषा भारतस्य आत्मा अस्ति। यदि कश्चन संस्कृतभाषायाः अपमानं करोति, सः भारतस्य अपमानं करोति। सांसद्मारनेन संस्कृतभाषायाः अध्ययनं धनस्य […]
Swipe left to go to next post
विशेषकार्यक्रमस्य आयोजनं विधानसभाध्यक्षा ऋतुभूषणखण्डूडी तथा च मुख्यमन्त्रीपुष्करसिंहधामी इत्यनयोः विशेषनिर्देशानुसारं सम्पन्नमभवत् वार्ताहरः- कुलदीपमैन्दोलां। उत्तराखण्डराज्यस्य द्वितीयराजभाषाया: संवर्धनाय च संरक्षणाय विधानसभाभवने द्वितीयवारं पञ्चतमसदनसत्रे मन्त्रिणां ऐतिहासिकः संस्कृतसम्भाषणकार्यक्रमः सम्पन्नः अभवत् । अस्मिन् विशेषसंवेशने राज्यस्य द्वितीयराजभाषा-स्वरूपेण संस्कृतभाषायाः प्रोत्साहनार्थं सर्वे माननीयाः मन्त्रिगणा: विधायकाः च सरलसंस्कृतसंभाषणस्य अभ्यासं कृतवन्तः। येन विधानसभायाः वातावरणं संस्कृतमयं जातम्।अस्य विशेषकार्यक्रमस्य आयोजनं विधानसभाध्यक्षा ऋतुभूषणखण्डूडी तथा च मुख्यमन्त्रीपुष्करसिंहधामी इत्यनयोः विशेषनिर्देशानुसारं सम्पन्नमभवत्। […]
Swipe left to go to next post
संस्कृतशिक्षामन्त्रिणा कथितं यत् नीति: निर्मातुं न शक्यते वार्ताहरः- कुलदीपमैन्दोलां। उत्तराखण्डे संचलिते विधानसभासदनसत्रे माननीयः महन्तदिलीपरावतः संस्कृतभाषायाः नीतिनिर्माणं कथं न सम्पन्नम् इति पृष्टवान्। अस्मिन्नेव प्रसंगे विधानसभाध्यक्षा ऋतुभूषणखण्डूरी-महोदया स्पष्टतया उचु:— “द्वितीयं किञ्चिदपि न वदतु, स्पष्टम् उत्तरं ददातु इति।” तदा संस्कृतशिक्षामन्त्री डॉ. धनसिंह रावत-महोदयः उत्तरं दत्तवान्— “द्वितीयं स्पष्टं क्तुं न शक्नुमः, नीतिं न सम्पादयितुं शक्नुमः।”तदा सदनस्य अग्रिमकार्वाही अग्रे गता […]
Swipe left to go to next post
भारतीय-दार्शनिक-अनुसन्धान- परिषन्नवदिल्ल्या: च कर्णप्रयागमहाविद्यालयस्य संस्कृतविभागस्य द्विदिवसीयराष्ट्रियसंगोष्ठी वार्ताहरः- कुलदीपमैन्दोलां। उत्तराखण्डस्य चमोलीजनपदे डॉ. शिवानन्द-नौटियाल- राजकीय-स्नातकोत्तर-महाविद्यालये कर्णप्रयागे संस्कृतविभागेन च भारतीय-दार्शनिक-अनुसन्धान-परिषन्नवदिल्ल्या समाजराजनीतिदर्शनविषये व्याख्यानं आयोजितम् । २० फरवरी २०२५ इत्यस्मिन् दिनांके द्विदिवसीय-राष्ट्रीय-संगोष्ठ्याः शुभारम्भः सम्पन्नः। कार्यक्रमस्य आरम्भः सरस्वती-वन्दनया अभवत्।उद्घाटनसत्रे समायोजितव्याख्याने मुख्य-अतिथि-रूपेण उच्च-शिक्षा-निदेशिका प्रो. अंजू-अग्रवाल-महोदया अवदत् यत् “भारतीय-ज्ञान-परम्परा अतीतकालात् एव समस्त-जगतः कल्याणाय समर्पिता अस्ति। अद्यतनकाले पुनः अस्याः मूल्यानां अन्वेषणं आवश्यकं वर्तते।”विशिष्ट-अतिथि-रूपेण डॉ. […]
Swipe left to go to next post
प्रधानमन्त्रिणा नरेन्द्रमोदिना नवदिल्ल्याः भारतमण्डपे जनवरीमासस्य चतुर्दिनाङ्कादारभ्य नवदिनाङ्क-पर्यन्तम् आयोजितस्य ग्रामीणभारत-महोत्सवस्य उद्घाटनानन्तरं जनसमूहं सम्बोधयन् वक्तव्यं प्रदत्तवान्। प्रधानमन्त्री ग्रामान् विकासस्य अवसरस्य च जीवन्तकेन्द्रेषु परिवर्त्य ग्रामीणभारतस्य सशक्तीकरणाय प्रशासनस्य दूरदृष्टौ बलं प्रदत्तम्। प्रधानमन्त्रिणा कथितं यत् चतुर्दशाधिक-द्विसहस्रतम-वर्षाद् आरभ्य प्रशासनं निरन्तरं ग्रामीणभारतस्य सेवां कुर्वन् अस्ति, ग्रामवासिनां कृते गौरवपूर्ण जीवनं प्रदातुं प्राधान्यम् अददात् इति । अस्य महोत्सवस्य विषयः ‘सप्तचत्वारिंशदधिक-द्विसहस्रतमवर्षाय विकसितभारताय स्थितिस्थापक-ग्रामीणभारतस्य निर्माणम्’ अस्ति […]
Swipe left to go to next post
दानशूरपुरं पूर्व धीरसिंहः नाम राजा पालयति स्म। कदाचित् सः राजोद्याने शिलासने उपविश्य प्रमुखैः राजोद्योगिभिः सह वार्तालापं कुर्वन् आसीत्।बार्तालापमध्ये सः अकस्मात् आकाशं पश्यन् – “तत्र पश्यन्तु। अहो विमानम्! विमाने प्रायः गन्धर्वाः सन्ति इति भाति” इतिं उक्तवान्।तदा चन्द्रकेतुः नाम उद्योगी आकाशं पश्यन् उक्तवान् – “अहो परमाश्चर्यम् ! भवतः दृष्टिशक्तिः नितरां तीक्ष्णा। तत् पुष्पकविमानं स्यात्। पुष्पकविमाने स्थिताः गन्धर्वाः, […]
Swipe left to go to next post
वार्ताहर:-प्रवेशकुमारशुक्ल: , भोपालम् भोपालस्थ केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालय परिसरीय भवभूतिप्रेक्षागृहे पौषशुक्लषष्ठीतिथौ संस्कृतभारत्या: मध्यभारतस्य प्रान्तसम्मेलनस्य समापनसमारोह: अनुष्ठित:। भारतीयजनतापार्टीप्रदेशमहामन्त्री दक्षिणपश्चिम विधायक:- भागवानदाससबनानी महोदया: आगता:। विशिष्टातिथित्वेन अवन्तिकास्थ महर्षिपाणिनिसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य यशश्विन: कुलपतय: प्रो० सी० जी०विजयकुमारमेनन महोदयेनोक्तम् “संगच्छध्वं सं वदध्वं सं वै मनांसि जानताम्” सर्वेभारतीया: समं गच्छन्तु परस्परं स्नेहभाव: स्यात् । सत्यवतीसुत: कथित: “परोपकार: पूर्ण्याय पापाय परिपीडनम्” अस्माकं व्यवहारे परोपकारस्य भावना भवेत्। संस्कृतभारत्या: अखियभारतीयसहसड़्घटनमन्त्रिण: […]
Swipe left to go to next post
आसित् कलापुरम् नाम किंचन नगरम् । रसिकवरः नाम भूपतिः तत्र शासनम् करोति स्म । यद्यपि सर्वाः कलाः तस्य प्रियाः, तथापि चित्रकलायाम् विशेषानुरागः । विविधदेशेभ्यः कुशलचित्रकाराः तमागच्छन्ति स्म । भूपालः तेभ्यः विपुलम् धनम् यच्छति स्म ।महिपतेः गुणज्ञतया उदारतया च ते अतीव संतुष्टाः भवन्ति स्म ।धनलुब्धः नाम तस्य भुपतेः कश्चन द्वारपालः अवर्तत । सः मनसि अकरोत् अहमेव […]
Swipe left to go to next post
भारतीय-अंतरिक्ष अनुसंधान संगठन (इसरो) इत्यनेन गत सायं श्रीहरिकोटायाः सतीश धवन अंतरिक्ष केंद्रे पीएसएलवी सी-59 इति प्रक्षेपण यानस्य सफलतापूर्वक प्रक्षेपणं कृतमस्तिा अनेन प्रक्षेपणयानेन श्रीहरिकोटायां स्पेसपोर्ट इत्यत्र प्रक्षेपणस्थलात् सायं चतुरधिक-चतुर्वादने उड्डयनं समारभत्। प्रक्षेपणस्य अनन्तरं, इसरो इत्यनेन एक्स्-इति सार्वजनिक-संदेशपटले प्रोक्तं यत्, पीएसएलवी-सी59 इत्यनेन सफलतापूर्वक आकाशे प्रयाणं कृतमस्ति, येन इसरो इत्यस्य तान्त्रिक्या विशेषज्ञतया सह यूरोपीय-अंतरिक्ष-संगठनस्य प्रोबा-3 उपग्रहाणां स्थापनाय न्यूस्पेस-इंडिया […]
Swipe left to go to next post
अक्टोबर-मासस्य १५, १६ दिनाङ्के मोटाढाकविद्यालये संस्कृत-छात्र-प्रतियोगिता भविष्यति । वार्ताहर:- कुलदीपमैन्दोला उत्तराखण्डसंस्कृताकादमीद्वारा १५ तथा १६ अक्टोबर् २०२४ दिनाङ्के दुगड्डाविकासखण्डे जनता-इण्टर-कालेज-मोटाढाके संस्कृतछात्रप्रतियोगितानां आयोजनं क्रियते, यस्मिन् कनिष्ठ-वरिष्ठवर्गे आहत्य ०६ संस्कृतछात्रप्रतियोगितानां आयोजनं क्रियते। 1. संस्कृतनाट्यप्रतियोगिता 2. संस्कृतसमूहगानप्रतियोगिता 3. संस्कृतसमूहनृत्यप्रतियोगिता 4. संस्कृतवादविवादप्रतियोगिता 5. संस्कृत-आशुभाषण- प्रतियोगिता 6. श्लोकोच्चारणप्रतियोगिता आयोजिता भविष्यति। एतासु सर्वासु प्रतियोगितासु भागं ग्रहीतुं पूर्वं अकादमी-शिक्षाविभागस्य अधिकारिभिः सह सर्वेषां मुख्याध्यापकानाम्/प्रधानाध्यापकानाम्/प्रधानाध्यापकानाम्/पञ्जीकरणकर्तृणां/विद्यालयानाम्/निजीविद्यालयानाम्/महाविद्यालयानाम्/विश्वविद्यालयानाम् […]
Swipe left to go to next post
